Michiel van Diggelen komt op woendag 29 april naar Open Hof voor een bijeenkomst als onderdeel van de doorgaande viering.
Van Diggelen schreef samen met Richard Tanke een boek over Arnold Douwes. Douwes woonde in Nieuwlande (Drenthe) en zette daar, met hulp van veel mensen, een netwerk op om Joden te laten onderduiken tijdens de Tweede Wereldoorlog. Daardoor hebben veel Joden de oorlog overleefd. Het boek heet Weerbaar. Een biografie van Arnold Douwes (1906-1999) Het boek wordt uitgegeven door uitgeverij Noordboek.
Tijdens de bijeenkomst vertelt Van Diggelen over het leven van Douwes. Hij laat ook zien dat er overeenkomsten zijn met deze tijd. Zowel Nieuwlande toen als Kampen nu zijn voorbeelden van verzet en bescherming. Dat noemt hij ‘weerbaarheid’: kracht om stand te houden, zowel bij de helpers als bij de mensen die hulp krijgen.
Toen Arnold Douwes werd gevraagd waarom hij zijn leven riskeerde om Joden te redden, zei hij: ‘Ik had geen keus.’ Hij zag zichzelf niet als een held. Hij deed het omdat hij vond dat het moest en omdat hij het kon. Hij verzette zich tegen een overheid die onschuldige mensen liet sterven. Douwes had ook veel respect voor de Joden die de moed hadden om onder te duiken. Die kracht zie je volgens Van Diggelen nu ook terug bij het kerkasiel in Kampen.
De biografie beschrijft het hele leven van Douwes. De schrijvers gebruikten nieuwe bronnen en spraken met familie en andere betrokkenen. Zo ontstaat een waarheidsgetrouw beeld van een man die op vier continenten leefde.
In de jaren ‘20 en ‘30 woonde Douwes in de Verenigde Staten. In 1936 werd hij daar uitgezet omdat men dacht dat hij communist was. Na de oorlog verhuisde hij met zijn Joodse vrouw, Jet Reichenberger, naar Zuid-Afrika. Daar werd hij niet geaccepteerd omdat hij contact had met zwarte mensen. Daarna woonde hij bijna 30 jaar in Israël. In 1985 kwam hij terug naar Nederland. Op latere leeftijd ging hij weer geloven, zoals in zijn jeugd.
Douwes was iemand die zijn eigen weg ging. Hij vertrouwde op zijn gevoel en liet zich niet snel door anderen beïnvloeden.
De laatste jaren is er meer aandacht voor zijn verzetswerk. Schrijver Rutger Bregman noemde hem een voorbeeld van “morele ambitie”: de wil om de wereld echt te verbeteren. De auteurs van de biografie vinden dat niet helemaal kloppen. Zij zien Douwes vooral als iemand die gewoon deed hij nodig vond, in plaats van iemand met grote ideeën over de wereld.
Het boek volgt zijn leven stap voor stap. Het onderzoekt hoe hij zoveel voor anderen kon betekenen en waar zijn kracht vandaan kwam. De titel Weerbaar verwijst naar zijn innerlijke kracht: zijn vermogen om grenzen te stellen, moeilijke situaties te doorstaan en zich te verzetten tegen onrecht.
Een vrouw die in zijn netwerk onderdook, Miri Domb-Freibrun, zei hierover:
‘Hij deed voor ons wat alleen ouders, broers en zussen zouden doen.’
Onderwerp: Weerbaarheid toen en nu. Het tomeloze leven van Arnold Douwes.
Spreker: Michiel van Diggelen, mede-auteur van Weerbaar. Een biografie van Arnold Douwes (1906-1996). Uitgeverij Noordboek, 2026
Wanneer: Woensdag 29 april 20.00-22.00 uur
